|
www.kriminoloji.com ŞİDDET VE ÇOCUK / (Araştırma) |
|
Prof.Dr. Bahri
ÖZTÜRK ©
www.kriminoloji.com 2002 Çocuklar
ve gençler şiddet eylemlerinin bazen faili bazen de mağduru olarak karşımıza
çıkar. Ancak bu konuda ülkemizde kriminolojik
araştırmalar yapılmadığından işin esasının ne olduğu veya olabileceği
yolunda güvenilir bilgiler yoktur. Bunun doğal sonucu olarak da, Türkiye’de
çocuk ve şiddet konusunda uygulamada ve doktrinde yapılan değerlendirmeler kişisel
tahminlerden öteye geçememektedir. Oysa gelişmiş
ülkelerde bu alanda sayısız çalışmalar gerçekleştirilmekte, şiddet ile
mücadelede bilimin ışığından yararlanılmakta; bu nedenle de, hastalık doğru
ve iyi teşhis edildiğinden sağlıklı tedavi tedbirleri alınabilmekte; tabir caiz ise, “sivrisineklerle değil
bataklığın kurutulması” ile meşgul
olunmaktadır. İstanbul
Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi ile D.E.Ü.Hukuk Fakültesi Ceza ve Ceza
Muhakemesi Hukuku Anabilim Dalımız Hannover
Kriminoloji Enstitüsü ile işbirliği yaparak,
çocuk ve şiddet konusunda müşterek araştırmalara başlamış; ancak halen
devam etmekte olan bu çalışmalara paralel olarak, öğrencilerimizin
katkılarıyla şiddet konusunda beş büyük araştırma daha gerçekleştirmiştir.
Bunlardan ilki KADINA YÖNELİK ŞİDDET [1]; diğerleri
ise ÇOCUK VE ŞİDDET konuludur. Bütün bu çalışmalarda Kriminoloji Biliminin
YÜZ YÜZE GÖRÜŞMEK SURETİYLE YAPILAN ANKET
yöntemi [2]
kullanılarak TÜRKİYE GENELİNDE tespitler
yapılmıştır. Biz
burada ÇOCUK VE ŞİDDET KONULU ARAŞTIRMALARIMIZDAN sadece 2001 yılında
yaptığımız 23 ve 24 nolu çalışmalarımız ile 2003 yılında gerçekleştirdiğimiz
29 ve 30 nolu araştırmalarımızı mukayeseli olarak
ortaya koyduğu sonuçları tanıtmaya gayret edeceğiz. Bu arada 2001 yılında
yapılan ve 2003 yılındaki mukayeseli tekrarlama çalışmaları halen devam
etmekte olan 26 ve 27 nolu araştırmaların
sonuçlarından da kısaca bahsedeceğiz. Elbette,
2001 ve 2003 de yapılan bu altı araştırmanın ÇOCUK VE ŞİDDET konusundaki
sorunların tamamını eksiksiz surette belirleyen çalışmalar olduğunu ileri
sürmek mümkün değildir. Sorunun genişliği ve derinliği karşısında, böyle bir
şey mümkün de değildir. Ancak, konu hakkında fikir vermesi, meseleye ilişkin
bazı önemli somut verileri, bilgileri ve ipuçlarını ortaya koyması bakımından
Kriminoloji Bilimine küçük bir katkıdır. ÇOCUKLARA YÖNELİK ŞİDDET
(ŞİDDET
MAĞDURU ÇOCUK) §1. Yöntem Tarafımızdan
organize edilen bu kamuoyu araştırmasının ilki 2001 yılının Ocak ayı içinde tamamlanmıştır. Aynı
araştırma 2003 yılında tekrarlanmış ve sonuçları Nisan ayı içinde alınmıştır.
Bu araştırma, bilimsel esaslara uygun olarak, cinsiyet, yaş ve yer unsurları ile denek sayısı dengeli bir
şekilde belirlenerek 5411 kişi ile 2003 YILINDA 4.710
kişi ile Türkiye genelinde yüz yüze görüşme yöntemiyle
yapılmıştır. Araştırmaya katılanların 2514 ü (%46.46) (Bu oran 2003 yılında
%46.81) kadın; 2.897'si (%53.54) erkektir (Bu oran 2003 yılında %53.19 dur. §3. Sonuçlar 1.
Çocukluğunuzda şiddete maruz kaldınız mı? a)
Evet %76.69 (Bu
oran 2003 yılında %60 dır.) Bu sonuç ülkemizde ŞİDDETİN konusunda
ciddi bir iyileşme olduğunu ortaya koymaktadır; Ancak %60 oranı da çok yüksek
bir orandır ve DAYĞIN ÜLKEMİZDE HALA
SIRADAN BİR OLAY OLDUĞUNU, ÜLKEMİZDE
VAR OLAN İNSAN HAKLARI SORUNUNUN TEMEL SEBEBİNİN BU OLDUĞUNU AÇIKÇA
GÖSTERMEKTEDİR. Bu
oran kadınlarda %69, erkeklerde %82 dir. Bu
SONUÇLAR DA erkek çocukların kız çocuklarına nazaran daha çok şiddete maruz
kaldığını çok net bir şekilde ortaya koymaktadır. 11-15 %72 (2003
de %54)( okula giden çocuklarda bu oran %44.47 ye gerilemektedir; sekiz
yıllık okullara giden öğrencilerle 2001 yılında yapılan çalışmaya bkz.)) ve
16-21 yaş gurubunda %72(2003 de %57); 22-40 da %77(2003 de %59); 41-65 %80 (2003
de %62) ile 66 ve üstünde yaklaşık %80
dir(2003 de %76). Bu da çocuklara yönelik şiddetin azalma eğilimi içinde bulunduğunu göstermektedir. Gerçekten son
elli yıl içinde şiddete maruz kalma oranı %80 lerden
%54 e gerilemiştir. Ne var ki bu oran dahi, gelişmiş ülkeler dikkate
alındığında çok yüksektir ve insan hakları açısından kaygı vericidir. Aynı
soruya şehir merkezinde %74.35(2003 de %57), gecekonduda %84(2003 de %71) ve
kırsalda %84(2003 de %71) oranında olumlu yanıt verilmiştir. b)
Hayır %20.72 (Bu
oran 2003 yılında %36 dır.) c)
Fikrim yok %2.59 2.
Şiddete Maruz Kaldı iseniz, (Aile İçinde) kimden? a)
Annemden
%15.67 (Bu oran 2003 yılında %16 dır.) Bu oran kadınlarda 21,
erkeklerde %12 dir. b)
Babamdan %19.27
(Bu oran 2003 yılında %20 dir.). Bu oran kadınlarda %13, erkeklerde %25 dir. c)
Her ikisinden
%31.61 (Bu oran 2003 yılında %23 dür.)
Bu oran kadınlarda %27, erkeklerde %36 dır. Bu
sonuçlar ülkemizde şiddetin beşiğinin AİLE olduğunu göstermektedir. O halde,
şiddete karşı mücadelenin AİLE İÇİNDE BAŞLATILMASI ZORUNLUDUR. Bunun da yolu
aile bireylerinin bilgilendirilip bilinçlendirilmesinden geçer. Ayrıca aile
içinde vuku bulan şiddetin sebeplerinin tespiti için bilimsel çalışmaların
yapılması gerekir. d)
Hiçbiri %33.45(Bu oran 2003 yılında %40.37 dir.). 3.
Şiddete Maruz Kaldı iseniz, (Yakın Akraba İçinde) kimden? a)
Kardeşlerimden
%19.69 (Bu oran 2003 yılında %18.82 dir.)
Bu oran şehir merkezinde %19, gecekonduda %21, kırsalda %25 dir. b)
Akrabalarımdan%7.12,
(Bu oran 2003 yılında %8 dir.) Bu oran şehir merkezinde %6, gecekonduda %14,
kırsalda %10 dur. c)
Her ikisinden
%6.21(Bu oran 2003 yılında %8.49 dur.) e)
Hiçbiri %66.98 (Bu
oran 2003 yılında %67 dir.). Ülkemizde
kardeşler arasında da yüksek oranda bir şiddet olgusunun bulunması dikkat
çekicidir. 4.
Şiddete Maruz Kaldı iseniz, (Öğretmen ve/veya
usta) kimden? a)
Ustamdan %4.97 (Bu
oran 2003 yılında %11.12dır.). Bu
oran kadınlarda %1.70, erkelerde %8: şehir merkezinde %3.63, gecekonduda
%14.33, kırsalda %10 dur. b)
Öğretmenimden
%39.26 (Bu oran 2003 yılında %32.31 dır.)
Bu oran şehir merkezinde %40, gecekonduda %38, kırsalda %37; buna karşılık
kadınlarda %32 ve erkeklerde %46 dır c)
Herikisinden%5.24(Bu oran 2003 yılında %6.91 dır.) d)
Hiçbiri %50.53 (Bu
oran 2003 yılında %49.67 dır.) Ülkemizde
ŞİDDETİN BEŞİĞİ AİLEDİR; ancak, bu sonuçlara göre, ailede başlayan şiddet
okulda hemen hemen aynı yoğunlukta devam
etmektedir. O halde şiddete karşı mücadelenin sadece ailede verilmesi yetmez;
bunun okulda da sürdürülmesi gerekir. Bunun temini için de öğretmenlerin
bilgilendirilip bilinçlendirilmesi zorunludur. 5.
Şiddete Maruz Kaldı iseniz, (yakın çevre içinde) kimden? a)
Arkadaşlarımdan
%11.09 (Bu oran 2003 yılında %11.13 dür.)
Bu oran kadınlarda %7, erkeklerde %15 ; şehir merkezinde %10, gecekonduda
%18, kırsalda %12 dir. b)
Yabancılardan
%14.86(Bu oran 2003 yılında %18.78 dir.) c)
Herikisinden%5.77(Bu oran 2003 yılında %7.93 dür.) d)
Hiçbiri %68.28(Bu
oran 2003 yılında %62.23 dür.). 6.
Şiddete maruz kalmanızın sebebi ne idi? a)
Terbiye%36.10 (Bu
oran 2003 yılında %30.30). Bu oran
41-65 ve 66 ve üstü yaşlılarda %44, 22-40 yaş gurubunda %35, 16-21 de %31, 11-15 de ise %33 dür. Terbiye amacıyla uygulanan
şiddetin son yıllarda tekrar artma eğilimi içine girdiğini gösteren bu sonuç
kaygı vericidir. b)
Sebepsiz %19.37
(Bu oran 2003 de %20.09 dur.). Bu oran 41-65 ve 66 ve üstü yaşlılarda %17,
22-40 yaş gurubunda %20, 16-21 de %19,
11-15 de ise %22 dir.
Bu sonuçlar, çocuklara yöneltilen “sebepsiz şiddetin” geçmişten bugüne artan
bir seyir içinde bulunduğunu ortaya koymaktadır ki, bu sonuç son derece
ürkütücüdür. c)
İşlediğim suçun
cezası olarak %20.86(Bu oran 2003 yılında %19.54 dür.) d)
Suçluların
saldırısına uğradım %4.30(Bu oran 2003 yılında %4.37 dir.) e)
Hiçbiri %19.37(Bu
oran 2003 yılında %25.69 dur.) 7.
Şiddete nerede (ev-okul) maruz kaldınız? a)
Evde %29.64 (Bu
oran 2003 yılında %35.47 dir.).Bu oran kadınlarda %36, erkeklerde %24; şehir
merkezinde %28, gecekonduda %34, kırsalda %37 dir. b)
Okulda %9.24 (Bu
oran 2003 yılında %11.60 dır.).Bu
oran kadınlarda %8, erkeklerde %10; şehir merkezinde %9.57, gecekonduda %13,
kırsalda %4 dür. c)
Her ikisinde
%36.17(Bu oran 2003 yılında %23.67 dir.). d)
Hiçbiri. %24.95(Bu
oran 2003 yılında %29.26 dır.). 8.
Şiddete nerede (iş yeri-sokak) maruz kaldınız? a)
İş yerinde%5.61
(Bu oran 2003 yılında %8.65 dir.).Bu oran kadınlarda %2.71, erkeklerde %8.14; şehir
merkezinde %94.74, gecekonduda %13.50, kırsalda %7.35 dir. b)
Sokakta%22.32(Bu
oran 2003 yılında %16.34 dür.). c)
Eğlence merkezlerinde%5.26 (Bu oran 2003
yılında %5.50 dir.).Bu
oran kadınlarda %4.89, erkeklerde %5.59; şehir merkezinde %5.24, gecekonduda
%6.06, kırsalda %4.78 dir. d)
Stadyum gibi
spor yapılan yerlerde %5.73(Bu oran 2003 yılında %11.39 dur.). Bu oran
kadınlarda %1.82, erkeklerde%9.12; şehir merkezinde %5.28, gecekonduda
%12.12, kırsalda %4.96 dır. Bu sonuçlar maçlarda ve maç sonrası
yaşanan şiddeti gözler önüne sermektedir ve eğilim artma yönündedir. Burada
fail profilinin belirlenmesinde, daha çok erkek olmak ve gecekonda,
varoşlarda yaşamak öne çıkmaktadır.. Ancak şehir merkezine ilişkin rakkamlar da küçümsenmemelidir. e)
Hiçbiri %58.11 11.
Maruz kaldığınız (bedene karşı)
şiddetin türü ne idi? a)
Dayak (müessir
fiil) %71.78 (Bu oran 2003 yılında %59.07dir.).
Bu sonuç ülkemizde ŞİDDETİN DAHA ÇOK DAYAK
ŞEKLİNDE ORTAYA ÇIKTIĞINI VE DAYAĞIN TÜRKİYE’DE HALA SIRADAN BİR OLAY
OLDUĞUNU, YAŞANAN İNSAN HAKLARI
SORUNUNUN TEMEL SEBEBİNİN BU OLDUĞUNU AÇIKÇA GÖSTERMEKTEDİR. Bu
oran kadınlarda %67(2003 de %57),
erkeklerde %76 dır(2003 de %67). Keza
11-15 yaş gurubunda %73 (2003 de %57;okula giden çocuklarda bu oran %32), 16-21 yaş
gurubunda %68(2003 de %53); 22-40 da %71(2003 de %60); 41-65 de %77(2003 de
%65), 66 ve ütünde ise %78.24 dür(2003
de %66). Zaman içinde dayak cinsinden şiddet, son
yıllarda %78 lerden %57 ye gerilemiştir. Bu son
derece olumlu bir gelişmedir Bıçak,
tabanca gibi araçların kullanıldığı silahlı saldırı%2.70(Bu oran 2003 yılında
%4.13 dür.). b)
Gasp %4.71(Bu oran
2003 yılında %5.78 dir.). c)
Tehdit (Bu oran
2003 yılında %8.61 dir.). d)
Hiçbiri (Bu oran
2003 yılında %22.41 dir.). ÇOCUKLARDAN KAYNAKLANAN ŞİDDET
(ŞİDDET FAİLİ
ÇOCUK) §1.
Yöntem Tarafımızdan
organize edilen bu kamuoyu araştırmasının ilki 2001 yılının Ocak ayı içinde tamamlanmıştır. Aynı
araştırma 2003 yılında tekrarlanmış ve sonuçları Nisan ayı içinde alınmıştır.
Bu araştırma, bilimsel esaslara uygun olarak, cinsiyet, yaş ve yer unsurları ile denek sayısı dengeli bir
şekilde belirlenerek 4.577 kişi ile 2003
YILINDA 3.475 kişi ile Türkiye genelinde yüz
yüze görüşme yöntemiyle yapılmıştır. Araştırmaya katılanların 2034’ü
(%44.44) kadın(Bu oran 2003 yılında %47.93
dür.); 2.543'ü (%55.56) erkektir(Bu oran 2003 yılında %52.07 dir.). §3.
Sonuçlar 1.Çocukluğunuzda
veya gençliğinizde şiddete karıştınız mı? a)
Evet %37.78 (Bu oran 2003 yılında %34.87dir.). Bu sonuca göre, AİLE İÇİNDE, OKULDA VE
BUNLARIN DIŞINDA KALAN SOSYAL ÇEVRESİNDE SIK SIK
ŞİDDETLE YÜZ YÜZE GELEN ÇOCUKLAR VE GENÇLER ŞİDDETİ ÖĞRENİP UYGULAR HALE
GELİYORLAR. SON İKİ YILDA %3 CİVARINDA GERİLEYEN; ANCAK BATI STANDARTLARINA
NAZARAN HALA ÇOK YÜKSEK OLAN BU ORANI BAŞKA TÜRLÜ İZAH ETMEK KOLAY
DEĞİLDİR. Bu
oran kadınlarda %29.84, erkeklerde %43.60 dır. Bu da erkek çocuk ve gençlerin
kızlara nazaran şiddete daha eğilimli
olduklarını gösteriyor. Keza 11-15 de %33 (2003
de %26), 16-21 yaş gurubunda %38.36(2003 de %37); 22-40 da %36.70(2003 de
%35); 41-65 de %37.72(2003 de %36), 66 ve üstünde ise 45.40 (2003 de %40)dır.
Çocuklardan kaynaklanan şiddetin zaman
içinde %45 lerden %33 lere
son iki yılda da %26 lara kadar azalma eğilimine
girmiş olması memnuniyet vericidir. Aynı
soruya şehir merkezinde %35.48(2003 de %33), gecekonduda %46.95(2003 de %54) ve kırsalda %44.16 (2003 de
%39)oranında olumlu yanıt verilmiştir. Bu oranın gecekonduda en yüksek değere
ulaştığı açıkça görülmektedir. Şiddet eğiliminin gecekondu
bölgelerinde yüksek oranda olması ve
son iki yıl içinde artış eğilimi içinde bulunması dikkat çekicidir. d)
Hayır %60.76 2. Yaptığınız şiddet hareketinin türü ne idi? Araştırmaya
katılanlar, çocukluk veya gençlik yıllarında işledikleri şiddet eylemi türü
olarak ÖNEM SIRASINA GÖRE ŞU FİİLLERİ GÖSTERMİŞLERDİR: 1.
MÜESSİR FİİL 2.
MALA ZARAR VERMEK 3.
SİLAHLI SALDIRI VE 4.
GASP Burada
vücut bütünlüğüne yönelik suçların ilk sırada ve büyük oranda yer alması
dikkat çekicidir. Ancak mala zarar verme eylemlerindeki yoğunluk da az
değildir. a)
Müessir fiil %27.45 (Bu oran 2003
yılında %21.12 dir.). Bu
oran kadınlarda %22.25, erkelerde ise %31.46 dır. 11-15
yaş gurubunda oran %25.82; 16-21 yaş gurubunda %28.68; 22-40 da %26.78; 41-65
de %27.53, 66 ve üstünde ise %27.33
tür. Aynı
soruya şehir merkezinde %27(2003 de %20), gecekonduda %27.96(2003 de %23) ve
kırsalda %29.73(2003 de %23) oranında olumlu yanıt verilmiştir. b)
Mala zarar vermek, %10.88 (Bu oran
2003 yılında %11.02 dir.). Bu oran kadınlarda %8.31, erkelerde ise
%12.88 dir. 11-15
yaş gurubunda mala zarar verdiğini açıklayanların oranı %13,11(2003 de
%11.69); 16-21 yaş gurubunda %11.43; 22-40 da %9.68; 41-65 de %11.02, 66 ve
üstünde ise 17.28 dir. Aynı
soruya şehir merkezinde %9.41, gecekonduda %19.21 ve kırsalda %14.66
oranında olumlu yanıt verilmiştir. BURADA GECEKONDU VE KIRSALDA ORTAYA ÇIKAN ORANLAR SON DERECE DİKKAT
ÇEKİCİDİR. c)
Gasp, %1.34 (Bu oran 2003 yılında %1.24 dür.).Bu oran kadınlarda %0.85,
erkelerde ise %1.72 dir. 11-15 yaş gurubunda gasp
suçu işlediğini söyleyenlerin oranı %1,23; 16-21 yaş gurubunda %1.15; 22-40
da %1.53; 41-65 de %1.13, 66 ve üstünde ise 1.85 dir. Aynı soruya şehir merkezinde
%1.34, gecekonduda %1.66 ve
kırsalda %1.25 oranında olumlu
yanıt verilmiştir. d)
Bıçak veya tabanca
gibi silahlarla saldırı%2.15. (Bu
oran 2003 yılında %2.39 dur.). 4.
Şiddet hareketini tek başınıza mı yaptınız? a)
Tek başıma, %25.25(Bu oran 2003 yılında %14.07 dir.). b)
Kardeşlerimle
birlikte, %3.63 (Bu oran 2003 yılında %5.52
dir.). c)
Arkadaşlarımla
birlikte, 13.56 (Bu oran 2003 yılında %16.65
dir.). d)
Tanımadığım
kişilerle birlikte, %0.93. (Bu oran 2003 yılında %1.70 dir.). Ülkemizde şiddet hareketine yönelen çocuk ve/veya
gençlerin genellikle bu eylemleri tek başlarına gerçekleştirdikleri
anlaşılmaktadır. Ancak, 2001 yılında araştırmaya katılan deneklerden
%13’ünün, 2003 de ise %17 sinin söz konusu fiilleri arkadaşları ile birlikte,
bir kısmının kardeşleri ile birlikte hatta bir kısmının da hiç tanımadıkları
kimselerle birlikte işlediklerini söylemeleri dikkat çekicidir. Bilindiği
gibi, bu şekilde ilenen eylemler çocuk veya genç çetelerinin varlığına işaret
etmesi bakımından önemlidir.
6. Çocukların şiddete yönelmesinin sebebi
nedir? a)
Eğitimsizlik,
%18.57 (Bu oran 2003 yılında %33.88 dir.). b)
Anne-babanın
ilgisizliği, %17.92 (Bu oran 2003 yılında %46.05 dir.). c)
Şiddet içerikli yayınlar,
programlar, oyunlar, %17.35(Bu oran 2003 yılında %14.50 dir.). 7. Çocukların şiddete yönelmesinin sebebi
nedir? a)
Çocuğun psikolojik
durumu, %8.31 (Bu oran 2003 yılında %21.77
dir. b)
Çocuğun içinde
yaşadığı sosyal çevre, %41.46 (Bu
oran 2003 yılında %51.04dür. c)
Çocuğun içinde
bulunduğu ekonomik koşullar, %30.49(Bu
oran 2003 yılında %15.99 dur. d)
Büyükleri
taklit, %19.09(Bu oran 2003
yılında %9.35 dir. Halkımıza göre, çocukların ve gençlerin şiddete
yönelmesinin sebepleri ÖNEM SIRASIYLA esas olarak şunlardır: 1.
ÇOCUĞUN İÇİNDE YAŞADIĞI SOSYAL ÇEVRE 2.
ANNE-BABA İLGİSİZLİĞİ 3.
EĞİTİMSİZLİK 4.
ÇOCUĞUN
PSİKOLOJİK DURUMU 5.
EKONOMİK KOŞULLAR 6.
ŞİDDET İÇERİKLİ YAYINLAR, PROGRAMLAR VE OYUNLAR 7.
BÜYÜKLERİ TAKLİT Çocuklardan kaynaklanan şiddet ile
mücadelede sosyal çevrenin; ailenin,
anne ve babanın rolünün ve eğitimin (bilgilendirme ve
bilinçlendirmenin) önemi burada bir kez daha ortaya çıkmaktadır. BU TABLO,
AYRICA ANAYASANIN 2’NCİ MADDESİNDE VAR OLUP DA 1983 LERDEN BU YANA UNUTULAN
SOSYALDEVLET İLKESİNİN TÜRKİYEDE YENİDEN HAKİM KILINMASININ ŞART OLDUĞUNU
ORTAYA KOYMAKTADIR. 10.
Aynı koşullar olsa, bugün de aynı
şekilde davranır mıydınız? a)
Evet, %41.23 (Bu
oran 2003 yılında %38.30 dur.). b)
Hayır, %31.07(Bu
oran 2003 yılında %36.86 dır.). c)
Bilmiyorum%27.70(Bu
oran 2003 yılında %24.84 dür.). Kamuoyu
çalışmasının toplu bilgisayar sonuçları elbette ki bunlardan ibaret değildir.
Ayrıntılı bilgisayar çıktıları Derneğimizde bulunmaktadır. Saygı
ile bilginize sunarım. §1. MAĞDUR ÇOCUK Tarafımızdan organize edilen
MAĞDUR ÇOCUK konulu kriminolojik
araştırma 20 Mart 2001 de tamamlanmış ve 16 Nisan 2001 de toplu bilgisayar sonuçları
alınmıştır. Bu çalışmanın da tekrarı
hazırlıkları Bilgi Üniversitesinde halen devam etmektedir. Bu araştırma,
bilimsel esaslara uygun olarak, cinsiyet, yaş ve yer unsurları ile denek sayısı dengeli bir
şekilde belirlenerek 7139 kişi ile Türkiye genelinde yüz yüze
görüşme yöntemiyle yapılmıştır. Deneklerin
tamamı 8 yıllık temel eğitim ve öğretim kurumlarında okuyan çocuklardır. I. Araştırmaya katılanlara İlişkin Bilgiler:
Sekiz yıllık eğitimini sürdüren
çocukların yaklaşık %14’ü çalışmaktadır.
II. Şiddete İlişkin Sorulara Verilen
Yanıtlar
a)
Evet, %44.47, (Bu oran kadınlarda % 40.23,
erkeklerde %47.05 dir); (Şehir merkezinde %41.16,
Gecekonduda %56.74, Kırsalda %46.77); (Annem babam evli %41.75; Annem babam
nikahsız birlikte %53.28; Annem babam ayrı yaşıyor %54.64; Annem öldü %54.21;
Babam öldü 55.21)(Annem babam çalışıyor %39.98; Annem ev hanımı babam
çalışıyor %42.88; Annem ev hanımı babam işsiz %55.09; Annem çalışıyor babam
işsiz %61.80; Anne ve baba işsiz %66.20)(Mutlu bir aileyiz %29.53; Mutluyuz,
fakat annem babam zaman zaman tartışır %44.67;
Annem-babam arasında şiddetli geçimsizlik var, çok sık tartışırlar %65.19; Annem-babam arasında şiddetli geçimsizlik
var, babam annemi dövüyor %76.55;
Annem-babam arasında şiddetli geçimsizlik var, her ikisi de birbirine
vurabiliyor %71.77) (Ailenin ekonomik
durumu çok iyi %27.68; iyi %38.31; Kötü, ama temel ihtiyaçlarımızı
karşılayabiliyoruz %62.22; Çok kötü, yemek bulmakta bile sıkıntı çekiyoruz %75.40)( Annem babam bana
bakıyor %39.43; Yakınlarım bana bakıyor %56.69; Vakit buldukça çalışıp aile bütçesine ben de katkı sağlıyorum %63.69; Hayatımı
bizzat çalışarak kendim kazanıyorum %70.72)( Çok mutluyum %25.91; Genel
olarak kendimden memnunum %40.79; Bazen kendimin hiçbir işe yaramadığını
düşünüyorum %58.63; Gurur duyabileceğim hiçbir şeyin olmamasından korkuyorum
%57.92) (Çabuk sinirlenirim %49.76; Hemen hemen hiç
sinirlenmem %31.84; Zaman zaman sinirlenirim
%40.82, d) Çok çabuk sinirlenirim, fakat bu durum kısa sürede geçer %45.93,
e) Kolay sinirlenirim ve uzun süre devam eder %63.47) b)
Hayır %47.35, c)
Fikrim yok %8.18.
a)
Müessir fiil
(dayak) %31.55, Bu oran kadınlarda
%27.50, erkeklerde %35.01 dir) (Şehir merkezinde
%28.87, Gecekonduda %39.69, Kırsalda %37.68)(Annem babam evli %29.78; Annem
babam nikahsız birlikte %38.24; Annem babam ayrı yaşıyor %41.80; Annem öldü
%38.42; Babam öldü %41.77); (Annem babam çalışıyor %28.90; Annem ev hanımı
babam çalışıyor %37.82; Annem ev hanımı babam işsiz %50.00; Annem çalışıyor
babam işsiz %50.94)(Mutlu bir aileyiz %19.53; Mutlu bir aileyiz %29.53;
Mutluyuz, fakat annem babam zaman zaman tartışır
%30.98; Annem-babam arasında şiddetli geçimsizlik var, çok sık tartışırlar
%50.64; ) Annem-babam arasında şiddetli geçimsizlik var, babam annemi dövüyor
%65.34; Annem-babam arasında şiddetli geçimsizlik var, her ikisi de birbirine
vurabiliyor %49.18) (Ailenin ekonomik durumu çok iyi %18.06; iyi %26.81;
Kötü, ama temel ihtiyaçlarımızı karşılayabiliyoruz %46.99; Çok kötü, yemek
bulmakta bile sıkıntı çekiyoruz
%59.22)( Annem babam bana bakıyor %28.24; Yakınlarım bana bakıyor %41.38;
Vakit buldukça çalışıp aile bütçesine ben de katkı sağlıyorum %46.98; Hayatımı
bizzat çalışarak kendim kazanıyorum %47.47)( Çok mutluyum %16.39; Genel
olarak kendimden memnunum %29.14; Bazen kendimin hiçbir işe yaramadığını
düşünüyorum %42.95; Gurur
duyabileceğim hiçbir şeyin olmamasından korkuyorum %44.50)( Çabuk sinirlenirim
%34.93; Hemen hemen
hiç sinirlenmem %21.86; Zaman zaman sinirlenirim
%30.46; Çok çabuk sinirlenirim, fakat bu durum kısa sürede geçer %32.56;
Kolay sinirlenirim ve uzun süre devam eder %46.14) b)
Eşyalarıma zarar
verildi %8.52, (Gecekonduda %11.80)(Annem öldü %12.81;
Babam öldü %11.24) c)
Gasp, (Para veya
eşyamı zorla aldılar) %4.27,
(Şehir merkezinde %4.34, Gecekonduda %5.60)(Annem öldü %8.37; Babam öldü
%5.22) d)
Cinsel bir
davranışa zorlandım %1.74,
(erkeklerde %1.14, kadınlarda %2.41) (Gecekonduda %2.98)( Annem babam ayrı
yaşıyor % 2.91; Babam öldü %2.81), e) Hiçbiri %53.92
a)
Evde %17.01, (kadınlarda %19.37,
erkeklerde %14.95), (Şehir merkezinde % 14.69, Gecekonduda %23.54, Kırsalda
%22.51)(Annem babam resmen evli %16.10; Annem babam nikahsız birlikte %24.33;
Annem babam ayrı yaşıyor %24.21); (Annem babam çalışıyor %14.96,) b)
Okulda %14.19, (kadınlarda %11.30, erkekler
%16.69), (Şehir Merkezinde%14.69, Gecekonduda %13.14, Kırsalda %12.83)(Annem
öldü %23.62) c)
Sokakta %12.09, (kadınlarda %8.48,
erkeklerde, %15.22), (Gecekonduda %17.68)(Babam öldü %24.80) d)
Spor yapılan
yerlerde %1.88, e)
Hiçbiri %54.82
a)
Evet, bir defa %9.86, b)
Evet, iki defa %10.73, c)
Evet, üç defa %8.91, d)
Evet, dört ve
dörtten fazla %19.93, e)
Hayır %50.56. §2. FAİL ÇOCUK Tarafımızdan organize FAİL
ÇOCUK konulu araştırma, diğer araştırma gibi,
20 Mart 2001 de tamamlanmış ve 16 Nisan 2001 de toplu bilgisayar sonuçları
alınmıştır. Bu çalışmanın da tekrarı
hazırlıkları Bilgi Üniversitesinde halen devam etmektedir. Bu araştırma
da, bilimsel esaslara uygun olarak, cinsiyet, yaş ve yer unsurları ile denek sayısı dengeli bir
şekilde belirlenerek 8.535 kişi ile Türkiye genelinde yüz yüze
görüşme yöntemiyle yapılmıştır. Deneklerin
tamamı 8 yıllık temel eğitim ve öğretim kurumlarında okuyan çocuklardır. I. Araştırmaya katılanlara İlişkin
Bilgiler:
II. Şiddete İlişkin Sorulara
Verilen Yanıtlar
a)
Dayak yemek %32.39, b)
Tehdit ya da şantaja maruz kalmak%15.30, c)
Cinsel
davranışlara zorlanmak%18.83, d)
Zorla para ya da eşya vermek %10.27,
e)
Hiçbiri %23.21
a)
Evet, %32.36(2003
oranını yakında saptamış olacağız), AİLE DURUMU: a) Annem babam resmi nikahlı %29.67, b) Annem babam nikahsız
birlikte yaşıyor %44.58, c) Annem, babam ayrı yaşıyor %41.88, d) Annem öldü
%31.46, e) Babam öldü %39.93. AİLESİNİN İŞ
DURUMU: a) Annem-babam çalışıyor
(örneğin tarlada, resmi dairede, ticarethanede, fabrikada vs.) %28.32, b)
Annem ev hanımı, babam çalışıyor %31.34, c) Annem ev hanımı, babam işsiz
%42.14, d) Annem çalışıyor, babam
işsiz %45.24, e) Annem de babam da işsiz %41.76 ANNE-BABANIN GEÇİM DURUMU: a) Mutlu bir
aileyiz %22.32, b) Mutluyuz, fakat annem-babam zaman zaman
tartışır %34.12, c) Annem-babam arasında şiddetli geçimsizlik var, çok sık
tartışırlar %44.83 ,d) Annem-babam arasında şiddetli geçimsizlik var, babam
annemi dövüyor %55.38, e) Annem-babam arasında şiddetli geçimsizlik var, her
ikisi de birbirine vurabiliyor %47.41. AİLENİN EKONOMİK DURUMU: a) Çok iyi, her istediğimizi alabiliyoruz %21.88, b)
İyi %27.44, c) Kötü, ama temel ihtiyaçlarımızı karşılayabiliyoruz %41.90, d)
Çok kötü, yemek bulmakta bile sıkıntı
çekiyoruz %54.34 YAŞAMINI NASIL SAĞLADIĞI: a) Annem babam bana bakıyor
%27.24; b) Yakınlarım bana bakıyor %41.67, c) Vakit buldukça çalışıp aile
bütçesine ben de katkı sağlıyorum
%11.60, d) Hayatımı bizzat çalışarak kendim kazanıyorum %5.25; KENDİNİ NASIL DEĞERLENDİRDİĞİ: a) Çok mutluyum %23.58, b) Genel olarak kendimden
memnunum %29.05, c) Bazen kendimin hiçbir işe yaramadığını düşünüyorum
%43.31, d) Gurur duyabileceğim hiçbir şeyin olmamasından korkuyorum %41.78 PSİKOLOJİK DURUMU: a) Çabuk sinirlenirim %41.58, b) Hemen hemen hiç sinirlenmem %22.03, c) Zaman zaman sinirlenirim %28.78, d) Çok çabuk sinirlenirim,
fakat bu durum kısa sürede geçer %35.13, e) Kolay sinirlenirim ve uzun süre
devam eder %23.48. b)
Hayır %56.11, c)
Fikrim yok %11.53
a)
Müessir fiil
(dayak) %18.78, b)
Mala zarar vermak %6.34, c)
Gasp, (Başkasının
para veya eşyamı zorla almak) %3.18, d) |